Chánh niệm khi lâm chung

Về mặt lâm sàng, cái chết đến với mọi người dù là cao tăng hay người bình thường, đa phần đều giống nhau ở chỗ yếu dần, lịm dần rồi ngưng thở hoàn toàn. Trừ một số trường hợp đặc biệt có biểu hiện khác thường như người tạo nhiều ác nghiệp nên trước khi chết có những biểu hiện cận tử thương tâm, hay các bậc Thánh La-hán tùy duyên thị hiện cái chết theo cách riêng của mình để giáo hóa.

Việc bạn “tìm hiểu về một số vị cao tăng tu niệm Phật cả đời mà trước khi viên tịch rất yếu (có thể hôn mê)” rồi suy đoán “như vậy chắc là không thể tỉnh táo để niệm Phật được” là không chính xác. Bởi lẽ, tiến trình chết bình thường bất cứ ai cũng phải trải qua các trạng thái yếu dần rồi mới đến ngưng thở hoàn toàn. Với một người có công phu niệm Phật sâu dày, thành khối, bất loạn thì tứ đại tuần tự phân ly là việc tất yếu của xác thân, và điều này không ảnh hưởng đến nhất tâm niệm Phật của họ.

Trạng thái của một cao tăng lúc gần chết, đang lịm dần như chìm vào giấc ngủ sâu mà người ngoài nhìn thấy cho là hôn mê, nhưng thực ra đối với tâm thức của vị ấy thì đó là lúc “Tây phương hiện tiền”. Dù chúng ta thấy vị ấy không còn niệm Phật nhưng tâm thức đã cảm ứng với sự tiếp dẫn của Phật A Di Đà và chư thánh chúng Cực lạc.

Nói như thế để minh định rằng, cốt yếu của người niệm Phật là tích lũy công phu tu niệm trong đời sống hàng ngày. Còn trước khi lâm chung, việc thân thể suy kiệt dần, xuôi tay nhắm mắt là tất nhiên. Đối với những người có tu niệm Phật mà chưa sâu thì cần làm thêm nhiều công đức thiện lành, giữ vững lòng tin, nhất là hội đủ duyên lành được chư Tăng và các bạn đồng tu trợ niệm, chắc chắn cũng thành tựu đới nghiệp vãng sanh.

Chúc bạn tinh tấn!