Quan niệm “con nhà tông” liệu có đúng?

(TRANG VU, xin được ẩn địa chỉ email)

Đáp: Bạn Trang Vu thân mến!

Quan niệm ‘con nhà tông không giống lông cũng giống cánh’ về phương diện tích cực lẫn tiêu cực khá phổ biến trong dân gian, được đúc kết từ nhiều đời. Kinh nghiệm này của cha ông ta có cơ sở khoa học về các phương diện di truyền học, nhân chủng học và xã hội học. Cho nên, trước việc trọng đại hôn nhân của con cái, các bậc cha mẹ thường xem xét dòng dõi, gia cảnh là điều dễ hiểu, cần thiết và nên làm.

Giáo lý đạo Phật trân trọng những thành tựu khoa học, các kinh nghiệm dân gian nhưng nghiên cứu và phân tích vấn đề con người sâu sắc hơn dựa trên tuệ giác về Nghiệp. Nghiệp có riêng và chung, thuật ngữ Phật học gọi là biệt nghiệp và cộng nghiệp. Quan niệm ‘con nhà tông’ có điểm tương đồng với giáo lý cộng nghiệp, những người có chung duyên nghiệp nên quan hệ thân thiết, ràng buộc lẫn nhau trong tương quan gia đình, cộng đồng.

Tuy có cộng nghiệp nhưng biệt nghiệp lại khác nhau. Chính đặc điểm của biệt nghiệp ở mỗi cá nhân khiến cho quan niệm ‘con nhà tông’ có khi đúng và có nhiều trường hợp không đúng. Chính do biệt nghiệp nên trong dân gian có thêm quan niệm ‘Cha mẹ cú, đẻ con tiên. Cha mẹ hiền, sinh con cú’. Đây là cơ sở quan trọng để bạn có thể dựa vào giáo lý đạo Phật mà thắp lên niềm hy vọng sẽ thuyết minh cho mẹ về những phẩm chất tốt đẹp, có thể tin tưởng được nơi người bạn đời tương lai của mình.

Chúng tôi tán đồng quan điểm của anh ấy, nên công khai về gia cảnh của mình. Không cần và không thể giấu giếm. Điều đó thể hiện sự chân thật, thẳng thắn và nghiêm túc của anh ấy trước khi bước đến hôn nhân. Vẫn biết những hạt giống xấu có thể được trao truyền và huân tập trong anh ấy nhưng với biệt nghiệp tốt và nhất là biết nương vào Phật pháp để tu tập chuyển hóa thì anh ấy hoàn toàn có thể là người chồng tốt.

Sau thời gian yêu nhau, tìm hiểu kỹ càng, hai bạn đều có ý tiến đến hôn nhân nên cần có sự đồng thuận của gia đình hai bên. Bạn hãy dựa vào giáo lý biệt nghiệp và cộng nghiệp để thuyết phục mẹ mình chấp nhận anh ấy. Tất cả thân, tâm, thế giới đều vô thường, mọi sự đều thay đổi. Tuy nhiên, thay đổi theo hướng nào, tốt hay xấu, tích cực hay tiêu cực đều do chúng ta quyết định. Mọi quan điểm, kinh nghiệm đều có tính tương đối mà thôi.

Chúc bạn tinh tấn!