May mắn hay dị đoan

Như thời gian trước, tôi có xem về việc xin Ấn đền Trần. Để vào được bên trong, người ta đã không ngần ngại chen lấn, xô đẩy nhau, thậm chí là trèo lên cây, vượt rào mà vào. Ấn đền linh thiêng như thế nào và giúp ích được gì cho người có nó thật tình tôi không biết rõ nhưng trước mắt là những nguy hiểm trập trùng luôn chực chờ người xin Ấn.

Để có được một cái Ấn mà phải chen lấn có khi dẫm đạp nhau như vậy có đáng không, và thánh thần nếu có linh thiêng nhìn thấy cảnh đó, họ có còn muốn phù hộ cho mình không? Vật chất cũng chỉ là vật chất, miếng Ấn dù có linh thiêng mấy cũng không quan trọng bằng sức khỏe và sinh mạng của con người. Thật không hiểu vì sao người ta lại bất chấp chen lấn mà tranh nhau như vậy. 

Thời gian gần đây nhất là việc các sĩ tử và phụ huynh chen nhau mua vé để vào bên trong Văn Miếu đốt hương hoặc sờ đầu rùa để cầu may mắn. Không biết may mắn đó đã đến với bao nhiêu người nhưng hậu quả của việc cầu may đó là đầu những cụ rùa đội bia tiến sĩ đang dần bị mòn đi. Mọi người rồi đây sẽ trở thành những cử nhân, tiến sĩ hoặc những thầy, thợ lành nghề nhưng có ai nghĩ lại một hành động nhỏ của mình đã làm hư hại di sản văn hóa của đất nước.

Nếu đến đó đơn giản chỉ là việc nhìn những tấm gương học tập của người xưa mà ta cố gắng phấn đấu, người xưa thi thám hoa, bảng nhãn còn mình thì phải đậu đại học, cao đẳng năm nay, thì tốt biết mấy. Thế nhưng hành động sờ đầu rùa đó vừa mang tính chất mê tín, vừa phá hoại di sản văn hóa. Còn việc ném tiền lên bia tiến sĩ vừa mang tính chất "hối lộ" thánh thần, vừa làm mất đi vẻ đẹp thuần phong mỹ tục, sao ta còn làm?

Nghĩ lại một chút thôi, nếu không cố gắng ôn bài cho thật tốt mà chỉ việc sờ đầu rùa cầu may thì liệu có ai chắc những sĩ tử đó sẽ đậu hết? Ngược lại, những sĩ tử ở nhà chăm chỉ ôn bài thi, không đến Văn Miếu cầu tự thì ai tin rằng họ sẽ rớt hết? Những học sinh không quản ngại đường xá xa xôi, lặn lội ra Hà Nội sớm vài ngày trước kỳ thi để sờ đầu rùa là đậu hết, còn những học sinh đăng ký dự thi các trường ở những tỉnh thành khác, không phải Hà Nội, thì rớt hết sao? Trên đời đâu có những nghịch lý như vậy.

Đành rằng đến đó để tăng thêm niềm tin bởi niềm tin bằng với 50% thành công nhưng sao ta không đến đó với lòng học hỏi, tôn trọng người xưa, tôn trọng di sản văn hóa nước nhà? Nỡ nào vì một chút may mắn của mình mà làm ảnh hưởng đến di sản dân tộc, làm thiệt hại giá trị tinh thần của cha ông ta để lại. Nếu như trong lòng ta có đức tin, có sự ngưỡng mộ gương sáng của người xưa thì bất kỳ ở đâu, ta cũng cầu nguyện được, ta cũng may mắn được. 

Tương tự như vậy, vào dịp lễ hội chùa Hương mỗi năm, hàng nghìn người kéo nhau lên dự rồi nhét tiền giấy hay quăng tiền đồng trên tay, dưới chân tượng Phật, mặc dù trong chùa cũng đã có sẵn thùng tiền công đức. Nghĩ mãi tôi vẫn không hiểu được ý nghĩa của việc làm đó là gì?

Nếu như nhét tiền vào tay hay đặt tiền dưới chân tượng Phật là mong người phù hộ cho mình thì liệu hành động đó có đúng không, mình có đánh đồng suy nghĩ của mình với suy nghĩ của thánh thần, của Phật không? Bởi những thứ đó thần Phật đâu cần, đâu dùng đến mà chỉ tội những vị tăng ni trong chùa vất vả đi gom lại thôi. Một việc làm vừa cực người, vừa làm mất đi sự tôn nghiêm, thanh tịnh, vừa hao phí tiền bạc quốc gia. Nếu những đồng tiền nhỏ đó bị rơi xuống ao, hồ, sông, suối, thì ta không nên làm nó nữa.

Tôi thật sự mong sao vào mỗi dịp lễ hội hay vào những mùa thi, mỗi người đến các nơi đền chùa, Văn Miếu vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống với lòng tín ngưỡng và tôn trọng thánh thần, người xưa. Không pha lẫn vào đó hình thức dị đoạn hay tín ngưỡng quá mức để truyền thống đẹp vẫn tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác bên cạnh những con người Việt Nam ngày càng hiện đại và văn minh.