Tâm an là phúc đức lớn nhất của đời người

Nếu như một người đối với hết thảy được mất, thành bại, đều có thể mang trong mình thái độ thản nhiên, thông suốt thì có thể giảm được rất nhiều cảm xúc bi thương và suy sụp, khiến nhân sinh trở nên nhẹ nhàng và khoái hoạt. Đó chính là kết quả của “tâm an thân tự an”.

Trong cõi hồng trần nhân thế, luôn có một số sự tình hay một số ký ức khiến người ta u buồn, thương tâm. Khi cảm xúc trầm xuống thì nội tâm người ta sẽ tự sản sinh ra nóng nảy khó chịu cũng như những suy nghĩ tiêu cực. Nếu lúc ấy có thể tĩnh hạ tâm xuống đọc một số câu danh ngôn của cổ nhân, niệm câu kệ nhà Phật hay các tác phẩm nho giáo kinh điển sẽ có thể khiến người ấy thần định khí hòa.

Trong “Tâm an ngâm” của tác giả Thiệu Ung – văn sĩ nổi tiếng triều nhà Tống có viết: “Trong tâm mà an tĩnh thì thân sẽ tự nhiên an tĩnh, khi thân an tĩnh rồi thì thấy phòng ốc cũng tự nhiên rộng rãi hơn, khi nội tâm và thân thể đều an tĩnh thì còn có điều gì làm cho phiền não được? Một thân thể nhỏ chỉ cần tâm an thì sẽ cao lớn vững chắc như núi thái sơn vậy, một phòng ốc nhỏ chỉ cần tâm rộng, nó sẽ trải dài như trời đất vậy.”

Một người nếu tâm định như núi, không bị những sự tình nơi trần gian hỗn loạn làm quấy nhiễu mê hoặc thì đó chắc chắn là người đắc đạo đại trí tuệ. Người mà trong tâm thấp thỏm lo âu thì sẽ thường thường bị mọi sự tình làm cho mệt mỏi, quấy nhiễu.

Một người có nội tâm an tường, khi đối mặt với hết thảy cực khổ nhân sinh đều có thể xem nhẹ. Người ấy cũng tự nhiên sống được thản đãng hơn. Người có nội tâm bất an, đã không có tâm cảnh tự tại, mà hạnh phúc cũng không có. Bởi vậy, thi nhân Đường Bá Hổ, triều nhà Minh mới nói: “Tâm an là phúc!”

Thông thường khi có những sự tình không tốt sắp xảy đến, tâm người ta sẽ lo lắng, bất an. Đó là bởi vì giữa con người và ngoại cảnh tự nhiên có mối quan hệ mật thiết với nhau, cũng là điều mà cổ nhân gọi là “Thiên nhân hợp nhất”. 

Trong “Tả truyện” chép: Vua nước Sở là Sở Vũ Vương nói với vợ của ông rằng: “Gần đây ta luôn thấy lo lắng trong tâm”. Vợ của Sở Vũ Vương nói: “Tâm mà rối loạn thì hết thảy phúc lộc của Bệ hạ cũng đều sẽ bị mất đi.” Quả nhiên, không lâu sau thì Sở Vũ Vương qua đời.

Cổ nhân nói: “Người có thiện thì tâm định thể an!” Người tốt cả đời được bình an, bởi vì người tốt sẽ không làm ra những chuyện ác, chuyện đáng xấu hổ, nửa đêm có tiếng gõ cửa tâm cũng không sợ.

Lại có một câu chuyện như thế này: Một người góa phụ nhảy xuống sông với mong muốn tìm đến cái chết, may mắn được ông lái đò đi ngang qua cứu vớt. Ông lái đò hỏi người góa phụ: “Cô tuổi còn trẻ, tại sao lại muốn tìm đến cái chết?”

Người góa phụ khóc và nói: “Bởi vì chồng của tôi đột ngột chết nên tôi cũng không thể sống nổi nữa.”

Ông lái đò hỏi: “Cô kết hôn được bao lâu rồi?” Người góa phụ trả lời: “Được 3 năm.”

Ông lái đò lại hỏi: “Lúc chưa kết hôn, cuộc sống của cô thế nào?”

Người phụ nữ nhớ lại quãng thời gian trước khi kết hôn, vẻ mặt trầm mặc một chút, và nói: “Cuộc sống của tôi khi đó rất tự do tự tại, không lo nghĩ, có rất nhiều hy vọng về cuộc sống tương lai.”

Ông lái đò nói: “Khi chưa kết hôn cô cũng chỉ có một mình, chẳng phải vẫn cảm thấy hạnh phúc sao?”

Người phụ nữ suy nghĩ rồi chợt tỉnh ngộ, gương mặt trở nên tươi sáng hơn. Cô nói: “Đúng vậy, kỳ thực tôi thật hồ đồ!”

Thực ra, trong cuộc đời, đôi khi đang ở vào trạng thái khó khăn nhất, nếu có thể thay đổi khía cạnh nhìn nhận, thay đổi ý niệm, suy nghĩ lạc quan, tích cực và nghĩ thoáng hơn một chút, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng mọi phiền não sẽ được giải quyết, tương lai phía trước sẽ rộng mở và sáng sủa hơn hiện tại rất nhiều. Bởi vậy có thể thấy, “tâm an” còn đáng giá hơn bất kể vật chất tài phú gì nơi thế gian này.