HP: Giỗ Tổ Trí Hải - khởi công Tổ đường chùa Vân Quan

Chứng minh và tham dự đại lễ có Thượng tọa Thích Quảng Tùng – Phó Chủ tịch HĐTSTWGHPGVN, P. Trưởng Ban TTBTS PGHP; ĐĐ Thích Tục Khang - Chánh Thư ký BTSPG HP, chư Tôn đức trong BTSPGHP,  chư vị chánh đại diện Phật giáo các quận huyện trong thành phố, cùng hơn 60 vị Đại đức, Ni trưởng, ni sư, Tăng Ni, Trụ trì các Tổ đình, tự viện trong và ngoài Hải Phòng.

Về phía đại biểu khách mời có sự tham dự của các vị đại diện cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận Dương Kinh, phường Đa Phúc.

Đặc biệt, có sự hiện diện và hỗ trợ tích cực của đông đảo các nhà doanh nghiệp, các nhà Đàn na tín thí phát tâm cúng dàng.

Được biết, chùa Vân Quan vốn là một ngôi cổ tự có lịch sử đã mấy trăm năm; thời cận đại đã bị tiêu hủy. Trên nền đất chùa đã được dựng lên một ngôi đình đồ sộ. Đến thời những năm 60 – 70 của thế kỷ trước, ngôi đình suýt được dỡ đi để làm trường học. May nhờ Hòa thượng Trí Hải kịp can thiệp, cải biến ngôi đình thành chùa thờ Phật (cải đình vi tự). Nhờ vậy mà chùa Vân Quan mới được truyền nối tới nay.

(Gần đây ngôi đình cũng đã được nhân dân xây dựng mới, rất khang trang trên một khu đất đẹp gần chùa).

Tổ Trí Hải - cố Đại lão Hoà thượng Thích Trí Hải sinh năm Bính Ngọ (1906) tại làng Quần Phương, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Hà.

Năm 12 tuổi, Hòa thượng được gia đình cho theo học tại chùa làng 5 năm. Đến năm 17 tuổi, được cha mẹ cho phép và qua sự hướng dẫn, giới thiệu của sư cụ Thanh Dương, Hòa thượng chính thức xuất gia nhập đạo dưới sự dạy dỗ trực tiếp của Tôn sư Thích Thông Dũng tại chùa Mai Xá huyện Lý Nhân tỉnh Nam Hà.

Năm 20 tuổi, Hòa thượng thụ giới Tỷ khiêu, sau đó tiếp tục đi học và kết hạ trong suốt 5 năm.

Năm 1932, Hòa thượng đã cùng với các vị Tăng sĩ và cư sĩ Phật tử thành lập Ban Phật học Tùng thư để nghiên cứu phiên dịch và ấn hành các kinh sách với mục đích phổ độ giáo lý cho các hàng Phật tử.

Đến năm 1934, Hòa thượng đã cộng tác chặt chẽ với các tăng ni, phật tử có đạo tâm và uy tín để tiếp nhận chùa Quán Sứ Hà Nội làm trụ sở trung ương và chính thức thành lập Hội Phật giáo Bắc Kỳ làm cơ sở pháp lý cho việc phục vụ chính pháp.

Năm 1935, Hòa thượng cùng với bản hội đã cố gắng xuất bản tờ tuần báo “Đuốc Tuệ” và lập nhà in Đuốc Tuệ là tiền thân của bán nguyệt tập san Diệu âm và Phương Tiện sau này. Ngoài ra Hòa thượng còn chủ trương xuất bản một tờ nhật báo Tân tiến.

Năm 1936, Hòa thượng nhận thấy chùa Quán Sứ cũ không đủ đáp ứng những nhu cầu Hòa thượng đã đứng ra đại diện tái thiết toàn bộ ngôi chùa này trên một quy mô kiểu mới.

Việc này đã khởi công đặt chân móng vào ngày mồng 8 tháng tư năm Bính Tý (1936). Đồng thời tổ chức Đại lễ suy tôn Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Hanh (Vĩnh Nghiêm) lên ngôi Thiền gia Pháp chủ, và lập trường Tăng học đặt tại chùa Bồ đề, bên cầu Long Biên, Gia Lâm Hà Nội. Ngoài ra Hòa thượng còn tích cực vận động được 50 mẫu ruộng để giải quyết vấn đề kinh tế căn bản cho các tăng sinh yên tâm tu học.

Vào năm 1937 – 1938, Hòa thượng đã sang Trung Hoa 11 tháng để tham khảo Tam tạng kinh điển, thăm viếng các cơ sở Phật giáo, tiếp xúc với những nhà lãnh đạo lớn của Phật giáo Trung Hoa như Thái Hư Đại sư, Thiện Nhân pháp sư… và thu lượm những kinh nghiệm cũng như phương pháp tổ chức chỉ đạo.

Cuối năm 1938, Hòa thượng lại sang Lào, Thái Lan lập các chi hội Phật giáo Việt kiều Hải ngoại và đặt quan hệ Phật sự với các đoàn thể Phật giáo của hai nước.

Năm 1941 – 1942, nhằm dạy dỗ thanh thiếu niên và tạo một nơi an nghỉ cuối cùng cho các Hội viên quá cố, Hòa thượng đã ủy thác cho đạo hữu Nguyễn Hữu Kha, tức Thiều Chửu lập trường học Phổ Quang, và nghĩa trang tế độ. Cả hai cơ sở này đều tọa lạc trong vùng ngoại ô Hà Nội.

Một trường Ni học cũng được khai giảng tại chùa Bồ Đề, Gia Lâm Hà Nội. Trường Tăng học trước cũng đặt tại chùa này, tăng chúng mỗi ngày một đông, do đó phải chia ra và di chuyển tới chùa Cao Phong, Phúc Yên, chùa Côn Sơn, Hải Dương …

Năm 1945 – 1946, Hòa thượng đã cùng với Hòa thượng Tố Liên và cư sĩ Thiều Chửu thành lập tổng hội Cứu tế tại chùa Quán Sứ Hà Nội để giúp đỡ tiền gạo cho những người đói khổ, dựng một cô nhi viện nuôi hơn 200 trẻ em thất lạc bơ vơ không nơi nương tựa.

Năm 1950, Hòa thượng đã thỉnh được toàn bộ Tân tu Đại chính Đại tạng từ Nhật Bản để bổ sung vào thư viện Phật giáo tại chùa Quán Sứ.

Năm 1951, 6 hệ phái Phật giáo của Bắc, Trung, Nam đã họp tại chùa Từ Đàm (Huế), thành lập Tổng hội Phật giáo Việt Nam và cung thỉnh Đại lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết làm Hội chủ và Hòa thượng Trí Hải làm đệ nhất phó hội chủ.

Năm 1952, Giáo hội Tăng Già Việt Nam được thành lập tại chùa Quán Sứ, Hà Nội. Đại hội suy tôn Đại lão Hòa thượng Tuệ  lên ngôi Thượng thủ, và bầu Ngài làm trị sự trưởng.

Năm 1953, Hòa thượng cùng với các quý Hòa thượng khác, dưới danh nghĩa Tổng hội và Giáo hội đề cử một số quý thầy như : Thanh Kiểm, Tâm Giác, Phúc Tuệ, Thiên Ân, Trí Không, Minh Châu, Huyền Dung… sang du học tại Ấn Độ, Tích Lan (Sri-lan-ca) và Nhật Bản.

Và cùng trong năm này, Hòa thượng đứng ra xây dựng trường trung – tiểu học Vạn Hạnh trong khuôn viên chùa Hàm Long Hà Nội.

Năm 1954, hòa bình lập lại trên miền Bắc, Hòa thượng đã vận động xây chùa Phật giáo Hải Phòng, trong 3 tháng hoàn thành. Nay là chùa Nam Hải – Trụ sở BTSTHPGHP.

Năm 1958, Hội Phật giáo thống nhất Việt Nam ra đời với đường lối mới tại chùa Quán Sứ Hà Nội, Hòa thượng cũng hòa mình tham dự với chư Tăng, nhưng vì tuổi cao sức yếu cho nên Hòa thượng không giữ một chức vụ nào.
Tuy nhiên tại Hải Phòng, trong đó có nhiều khi tại chùa Vân Quan, Hòa thượng vẫn cố gắng hướng dẫn Phật tử, sáng tác và phiên dịch nhiều tác phẩm. Trước sau về văn học Phật giáo, Hòa thượng đã hoàn thành được 27 tác phẩm rất có giá trị.

Năm 1979, sau khi Tổ quốc thống nhất được 4 năm, Hòa thượng vào tham quan miền Nam3 tuần, được toàn thể Tăng Ni, Phật tử đón tiếp nhiệt liệt và kính mến.

Trở về miền Bắc được ít hôm, Hòa thượng lâm bệnh và thị tịch nhẹ nhàng, nhằm ngày 07 tháng 6 năm Kỷ Mùi (30.6.1979) tại chùa Phật giáo Hải Phòng.

Hòa thượng trụ thế 74 tuổi, hoằng đạo 57 năm.

Cố Hòa thượng Thích Trí Hải là một trong những bậc cao tăng của lịch sử Phật giáo Việt Nam.

Truyền đăng tục diệm, phát huy tinh thần của chư Tổ, Sư cô trụ trì Thích Diệu Hướng đã dốc sức trùng tu lại chùa cảnh, mong phục dựng lại chùa Vân Quan to lớn, huy hoàng hơn xưa.

Trước mắt, ngôi Tổ đường chữ Nhị 10 gian, với kinh phí dự kiến là 3 tỷ đồng sẽ được xây dựng. Ngay tại đại lễ, thập phương tín thí đã nô nức đóng góp tịnh tài, tịnh vậy. Trong đó có 7 thí chủ là Phật tử vốn người Vân quan, hiện đang định cư tại nước Anh đã phát tâm cúng dàng hàng trăm triệu đồng.

Phattuvietnam.net xin trân trọng giới thiệu chùm ảnh về các hoạt động trong lễ dâng hương tưởng niệm Tổ Trí Hải và Lễ động thổ Tổ đường chùa Vân Quan.