Ông lão lang thang

Hình dáng và tính cách lão đã thu hút sự chú ý của người bàng quan, họ thầm thì bảo nhau: “Lão già này không phải là một lữ khách bình thường, nhất định lão đang tìm cái gì đó rất là đặc biệt”. Vậy thì… lão ta đang tìm kiếm cái gì? Vài thanh niên hiếu kỳ không nén được tò mò hỏi lão:

- Này bác, hình như bác đang tìm cái gì thế?

Ông già đáp:

- Hồi bằng tuổi các anh, tôi đã thề là sẽ tìm cho bằng được một cô gái hoàn mỹ để cưới làm vợ. Vì vậy tôi đã bỏ nhà ra đi, khởi sự kiếm tìm. Tôi lang thang hết thành phố này đến thành phố nọ, hết thôn ấp này đến làng mạc khác nhưng đến giờ vẫn chưa thành công!

- Thế… bác tìm kiếm như vậy đã bao lâu?
- Đã hơn sáu mươi năm rồi!
- Chẳng lẽ ngần ấy thời gian mà bác vẫn chưa gặp được cô nào hoàn mỹ? Theo bác thì có người hoàn mỹ trên đời này chăng? Có thể là… đến chết bác cũng chưa tìm ra?

- Ô! Ồ! Có chứ! Tôi chắc chắn là có người hoàn mỹ trên cõi đời này! Bởi vì cách đây ba mươi năm tôi đã gặp nàng!
Ông già nói quả quyết như đinh đóng cột.
- Thế... sao bác không cưới nàng làm vợ?
Mắt ông già trở nên mơ màng, ông chậm rãi kể:

Ba mươi năm trước vào một buổi sớm tinh sương, khi vầng trăng khuyết còn in bóng mờ nhạt giữa lưng trời, khi những tia nắng ban mai chưa kịp xuất hiện để đánh thức cảnh vật thì tôi đã may mắn diện kiến nàng, một giai nhân lý tưởng tuyệt vời! Nàng đẹp lắm, bước đi uyển chuyển, dáng dấp thanh thoát như tiên nữ. Nàng nói năng tao nhã, âm thanh ngọt ngào quyến rũ tựa tiếng chim oanh. Nàng dịu dàng nết na, xử sự nhu mì, trang nhã. Nàng quan tâm, tế nhị, cởi mở, thân thiện. Nàng hiền lành, phúc hậu, lễ độ… Nàng chân thật, trang nghiêm, quý phái. Nàng… nàng…

Ông già đắm chìm trong hồi ức, kể bằng giọng điệu say đắm thiết tha như thể ông đang ở tuổi thanh xuân, cái tuổi đang độ vào yêu, rộn ràng xao xuyến... Các chàng trai không đợi được, nhao nhao lên hỏi:

- Ồ! Gặp được một người tuyệt như thế sao bác không hỏi cưới nàng? Bác có hỏi cưới nàng chứ?

- Sao lại không? Tôi ngỏ lời cầu hôn ngay tức thời!
- Nàng trả lời thế nào?
- Nàng… không bằng lòng lấy tôi!
- Sao?.. Vì sao thế?
- Bởi vì, bởi vì… nàng cũng đang tìm một chàng trai hoàn mỹ!
Lão già rơi nước mắt, sụt sùi trả lời.

(Kể theo Truyện ngụ ngôn của Lâm Thanh Huyền)

Lời bàn: 

Ông lão lang thang buồn cười quá phải không? Ai lại bỏ thời gian đi tìm ý trung nhân lý tưởng suốt ngần ấy năm? Có thể ta cũng giống ông lão, khác chăng là ông lão biết mình đang tìm, còn ta thì không biết mà thôi. Bởi vì trong cuộc sống, ta thường mong được người cư xử đẹp, đối đãi tốt, dành cho ta mọi thuận duyên cùng những quyền lợi tối ưu... song bản thân ta thì không dành cho người như thế. Có khi ta chỉ muốn trục lợi, hành xử xấu xa nhưng lại mong người tốt với mình hoặc ta tốt với người một thì đã tính toán thầm mong được đền đáp lại mười hay ta chờ người tốt trước, mới “trả lễ”sau. Đó là cái tâm luôn tính toán cân, đo, đong, đếm… so kè của phàm phu.

Ông lão trong truyện đã tìm được người hoàn mỹ ưng ý, dù chưa thỏa nguyện nhưng trong cõi đời này, tìm ra người lý tưởng, hoàn mỹ là điều không thể có! Do vậy mới có câu: “Nhân vô thập toàn”. Bởi khi đạt đến sự hoàn hảo trọn vẹn thì “người” đã lên “Thánh” rồi. Thế nên ta đừng càu nhàu, bất bình khi thấy những người mình thân quen có nhiều khuyết điểm. Trong cuộc sống nếu ta gặp được người có tính tốt nhiều hơn tính xấu thì kể như may mắn lắm rồi. Nếu như kiếm được người toàn vẹn thì ta chỉ còn cách là... đặt họ lên bàn thờ, ngày đêm hương hoa kính lễ mà thôi!
Câu chuyện này cốt nhắn gởi chúng ta một điều thực tế nhất là: Muốn tìm người lý tưởng, trước hết mình phải là kẻ lý tưởng. Muốn tìm người tốt, bản thân mình phải tốt trước tiên.