Con đường của tình quân dân

Đèo Thạp - nỗi lo của người dân

Đèo Thạp, cái tên chưa có trên bản đồ trong nước, nhưng với nhiều người dân ba xã Tân Lập, Thiện Kỵ, Thanh Sơn, huyện Hữu Lũng, thì đèo Thạp như một nỗi ám ảnh bởi sự hiểm trở, nguy hiểm, mà bất cứ người dân nào muốn vượt qua đều cảm thấy ớn lạnh mỗi khi qua đèo, xuống chợ; còn đối với các cháu học sinh mỗi khi vượt đèo đi học là một kỳ tích, nhưng cũng chứa đựng biết bao âu lo của cả gia đình, nhà trường và xã hội.

Ấy vậy mà trải qua mấy chục thập niên qua, đèo Thạp vẫn hiên ngang sừng sững giữa mây trời với ngút ngàn hiểm trở. Ông Hoàng Văn Hùng, dân tộc Nùng 52 tuổi, ở xóm Đồng Sa, xã Yên Bình, nhà ngay sát chân đèo tâm sự với chúng tôi, mà như trăn trở với chính mình: Ngày nào cũng chứng kiến cảnh người dân vác xe đạp qua đèo xuống chợ, các cháu học sinh vượt đèo, nhất là những ngày mưa gió, đường mòn ngoằn nghèo như sợ chỉ nhỏ vắt qua đỉnh núi cây cối um tùm, dốc đá lởm chởm, ông thấy lòng mình quặn lại, nên mỗi khi có ai qua đèo, dù bận việc đến mấy, ông cũng dừng lại để ra sát chân đèo vừa nhắc nhở mọi người leo trèo cẩn thận, vừa sẵn sàng giúp họ.

Thế nhưng việc ngã đèo xây xát, việc rơi hàng xuống vực vẫn xảy ra như cơm bữa… Và cũng chính ông là người đầu tiên lặng lẽ đến giúp họ vượt tiếp đèo để xuống chợ, bởi ông biết phía sau họ là cả gia đình trông chờ vào phiên xuống chợ với mong muốn giản đơn là có đủ tương cà, mắm muốn cho cuộc sống đời thường của người dân nơi non ngàn này.

Và rồi ước mơ bao đời của người dân nơi đây là hạ được đèo Thạp để tiện thông thương, giao lưu… đã trở thành hiện thực khi cán bộ, chiến sĩ công binh đơn vị Tây Sơn, Đoàn Sao Vàng đến hạ đèo trong niềm vui hân hoan của bao thế hệ người dân nơi đây.

Cán bộ, chiến sĩ và thanh niên địa phương phối hợp hạ đèo Thạp

Con đường thắm tình quân dân

Giới thiệu với chúng tôi trước cuộc hành trình đến với cán bộ, chiến sĩ đơn vị thực hiện nhiệm vụ hạ đèo, Đại tá Nguyễn Đình Long- Chính ủy Đoàn Sao Vàng cho biết: Cách đây 5 năm, cán bộ, chiến sĩ công binh đơn vị Tây Sơn đã hạ độ cao của đèo Thạp được 5m và mở rộng đường được 3m. Nhân dân đã phần nào bớt đi nỗi vất vả khi đi lại, nhưng vẫn còn trở ngại rất lớn bởi đường lên, xuống đèo còn rất dốc, khúc khuỷu, một bên là vách đá cao, một bên là vực sâu cây cối rậm rạp, xe cơ giới không thể đi qua.

Đợt này, thực hiện mệnh lệnh của Quân khu, gần 100 cán bộ, chiến sĩ công binh đơn vị Tây Sơn tiếp tục hạ tiếp 4m độ cao, mở đường rộng 6m; đổ bê tông mặt 3,5m, dài 400m… Từ Sư đoàn, sau hành trình gần 40 cây số, chúng tôi có mặt tại đèo Thạp. Cái rét đậm nơi miền sơn cước dưới 10 độ C cùng những hạt mưa trở rét nặng hạt như quất vào da thịt cũng không làm chùn bước những người lính mở đường.

Trung tá Đào Quang Trình, trợ lý công binh Đoàn, người trực tiếp chỉ huy bộ đội hạ đèo, trao đổi với chúng tôi: Từ tháng 5 đến nay, đơn vị đã nổ mìn phá trên 8 nghìn m3 đá nền đường; đào và di chuyển gần 6 nghìn m3 đá cùng nhiều hạng mục như gia cố nền, đổ bê tông mặt đường, xây cống thoát nước… trong điều kiện chủ yếu là lao động thủ công, không gian thi công chật hẹp.

Cán bộ, chiến sĩ phải ăn nghỉ ở lán trại dựng tạm, nóng bức về mùa hè, buốt giá về mùa đông. Theo kế hoạch ban đầu để hoàn tất công việc phải mất gần 2 năm, nhưng chúng tôi đã đẩy nhanh tiến độ để hoàn tất trước khi xuân về, và coi đó như món quà của người lính Sao Vàng tặng bà con dân bản nơi đây.

Trung úy Chu Xuân Trường, Trung đội trưởng quê gốc “Hà thành” đang mải miết cùng bộ đội san, gạt nền đường mồ hôi thấm đẫm, nhưng gương mặt thật rạng rỡ: Khi mới vào làm, nhìn con đèo cao ngút mắt, cây cối um tùm em không khỏi chạnh lòng thương cho bà con mỗi khi vượt đèo.

Gạt vội những giọt mồ hôi thấm đẫm trên gương mặt sạm nắng, gió công trình, binh nhất Nguyễn Văn Thắng, và Triệu Văn Keo tâm sự: Đèo hạ xong, chúng em vui lắm bởi không còn cảnh đẩy xe cho bà con mỗi khi qua đèo…Giờ nghỉ giải lao giữa đèo, các tổ chức đoàn thể thanh niên, Hội phụ nữ địa phương sau gánh nước chè xanh phục vụ bộ đội, là tiếng hát quân dân lại vang giữa đèo lộng gió.

Thiếu úy Dương Ngọc Quân, Chính trị viên Đại đội hồ hởi cho biết: Tối nay, đơn vị phối hợp với Trường Tiểu học và THCS Yên Bình tổ chức đêm giao lưu văn nghệ, mời các anh ở lại dự cho vui?

Niềm vui khi đường thông

Chủ tịch UBND huyện Hữu Lũng Hồ Tiến Thiệu trong chuyến trực tiếp đến thăm đơn vị thi công hạ đèo đã không giấu nổi cảm xúc. Đi giữa con đèo thênh thang, gương mặt ông thật hạnh phúc như chính người dân nơi đây mỗi khi qua đèo, ông bảo: “Nhờ có bộ đội mà bà con nơi dân mới có con đường đẹp, cấp ủy, chính quyền địa phương chúng tôi luôn ghi nhận sự giúp đỡ quý báu của Bộ Tư lệnh Quân khu và bộ đội Trung đoàn Tây Sơn, Đoàn Sao Vàng thật nhiều!”.

Cùng trên con đèo, bà Hoàng Thị Đeng 52 tuổi và bà Đàm Thị Mai dân tộc Nùng tại Bản Đồng Mạ, xã Tân Lập đi chữa bệnh tại Trung tâm y tế huyện về bước chân vượt đèo không còn oằn mình nữa thì rất vui: “Trước đây đi khám bệnh phải mấy người đưa cùng, nay có đường mới, tự mình đi mà không cần ai đưa nữa, bà con dân bản cảm ơn bộ Đoàn Sao Vàng nhiều lắm ”… Đêm giao lưu văn nghệ diễn ra ngay tại lán trại bộ đội sát chân đèo thật đầm ấm. Từ khá sớm, bà con các làng xa, bản gần cùng cô và trò trường tiểu học và THCS xã Yên Bình đã kéo đến chung vui.

Trong ánh điện máy phát cùng ánh lửa trại tưng bừng, nhiều tiết mục văn nghệ “cây nhà lá vườn” được bộ đội và cùng các cô giáo trẻ thể hiện khiến cho đêm giao lưu sôi động thắm tình quân dân. Trong không khí tưng bừng của đêm giao lưu, lời bài hát “Chín bậc tình yêu” của cô giáo trẻ Vi Thị Út, Trường tiểu học xã Yên Bình đã thay cho lời cảm ơn và chào đón các anh bộ đội về với bản. Con đường của tình quân dân như bừng sáng, in đậm dấu chân của người lính “Sao Vàng” anh hùng.