Liên hoan nghệ thuật hát then, đàn tính toàn quốc lần thứ 3

Tỉnh Bắc Kạn đã chuẩn bị khá chu đáo cho liên hoan. Khác với liên hoan lần thứ 1, 2, chỉ có ba dân tộc Tày, Nùng, Thái tham gia thì liên hoan lần thứ 3 này có thêm điệu then của đồng bào Giáy. Nghệ nhân Nông Trọng Quyết (đoàn Bắc Kạn) tự hào nói: Đồng bào các dân tộc Tày, Nùng thường coi những người có khả năng đặc biệt là “ông Then”, “bà Then” thông qua nghi lễ diễn xướng, là cầu nối giữa hai thế giới trần gian và tâm linh. Họ còn là những nghệ sĩ dân gian khi lời hát, tiếng đàn của họ bay khắp bản trên, xóm dưới nuôi dưỡng tâm hồn người miền núi. Tình yêu của đồng bào dành cho điệu hát then là thứ tình yêu trong sáng, thành kính. Mỗi khi được cất lên thì cả già trẻ, gái trai đều không thể kiềm chế được khát khao nhảy múa theo từng câu hát.

Liên hoan nghệ thuật hát then, đàn tính toàn quốc lần thứ 3 với sự tham gia của các nghệ nhân đến từ tất cả các vùng miền trong cả nước như Sơn La, Lai Châu, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang và thành phố Hồ Chí Minh... Chính vì vậy, ngoài các điệu then cổ, liên hoan còn có sự tham gia thể hiện cụm then mới của các nghệ nhân còn rất trẻ. Những nơi có nghệ thuật then và đàn tính vẫn đang có sự  đan xen, hoà quyện một cách lặng lẽ giữa giai điệu then cổ và giai điệu then lời mới.

Ông Hà Thuận (nghệ nhân Hát then đoàn Tuyên Quang) nói: “Lớp trẻ rất thích, rất háo hức, nếu không truyền lại nó sẽ bị mai một dần và không còn nữa”.

Ông Đào Duy Đức (Phó Giám đốc sở VH TT & DL tỉnh Bắc Kạn) cho biết, liên hoan nhằm tiếp tục tôn vinh, bảo tồn phát triển loại hình nghệ thuật đàn tính, hát then. Tại liên hoan này, không chỉ có những giai điệu then đã gặp trên sân khấu biểu diễn, khán giả sẽ được nghe những giai điệu then vốn dĩ được cất lên  bên bếp lửa bập bùng; những câu hát sử dụng trong giao duyên ở các lễ hội; những chợ phiên cổ v.v...  Đó là tài năng hát then của một gia đình nghệ nhân gồm 4 thế hệ ở Bắc Kạn, tiết mục đặc biệt “Bà dạy cháu hát then” do nghệ nhân Lạng Sơn là Nông Thị Sấm (71 tuổi với 50 năm hát then) biểu diễn cùng cháu ngoại; tiết mục của người Thái trắng đoàn Sơn La...

Ban tổ chức liên hoan cũng đã dựng những gian trưng bày mô hình không gian văn hoá nghệ nhân dân gian hát then góp phần khuyến khích các địa phương tạo mô hình sinh hoạt và bảo tồn di sản hát then, đàn tính. Liên hoan nghệ thuật hát then, đàn tính toàn quốc lần thứ 3 diễn ra trong 3 ngày, từ 24 - 26/09/2009. Liên hoan lần thứ 4 sẽ do tỉnh Lạng Sơn đăng cai tổ chức.