Thanh tịnh bữa cơm chay trong chùa Phụng Thánh

Hà Thành vốn nổi tiếng với nền ẩm thực phong phú, tuy nhiên để được thưởng thức một bữa cơm chay tại chùa Phụng Thánh thì cũng không nhiều người có cơ hội. Ngôi chùa Phụng Thánh (hay còn gọi là Phúc Khánh) nằm khuất nẻo trong ngõ Cống Trắng, phố Khâm Thiên, Hà Nội. Hằng năm, cứ vào những ngày rằm tháng giêng, chùa lại tổ chức các bữa cơm chay do chính các phật tử trong chùa làm, có năm lên tới vài trăm mâm. 

Sư bà Thích Đàm Ánh, vốn nổi tiếng là người nấu cơm chay ngon nhất trong bậc tu hành, người đã đưa cơm chay ở đây trở thành đệ nhất cơm chay Hà Thành, tính đến nay cũng đã hơn 70 năm làm việc bếp núc tại nhà chùa. Món nào bà cũng từng làm nhưng bữa cỗ do chính tay bà làm nhân buổi chiêu đãi đoàn khách cấp cao Ấn Độ tới Hà Nội vẫn là một kỷ niệm mà có lẽ sẽ đi theo suốt cuộc đời bà. 

Nhân chuyến thăm chính thức nước ta của cố Thủ tướng Gandhi, sư bà Đàm Ánh đã làm một mâm cỗ chay với đầy đủ giò, chả, 3 bát, 6 đĩa như một bữa cỗ Việt thuần tuý. Thủ tướng Ấn Độ tấm tắc khen mãi món cốm, thịt gà làm từ măng và cá sốt chua ngọt chế tác từ hoa chuối. 

Tuy được coi là độc nhất vô nhị nhưng nhà chùa vẫn không hề giữ các “bí quyết” làm cơm chay. Bất cứ ai hỏi các sư trụ trì trong đây đều nhiệt tình chia sẻ. Một sư thầy cho biết, cũng không có một bí quyết hay quy tắc nào về cách nấu nướng, chế biến cả, tất cả đều được làm từ chính cái tâm của các phật tử trong chùa. 

Một bữa cơm chay chùa Phụng Thánh do đích thân sư bà làm cũng đủ món như mâm cỗ Tết. Thậm chí, có những món đặc biệt như lươn cuốn nướng, gà tần, riêu cá, cá kho, chả rươi, thịt bò hấp, chân giò hầm… đều được làm từ đậu phụ, giá đỗ sống, đậu xanh, nấm hương; tôm rang làm từ bánh đa; món nem chạo Sài Gòn chế biến từ vỏ bưởi. 

Trông mâm cỗ chay, người ăn sẽ đặc biệt chú ý tới món ăn làm từ đọt khoai nhưng lại mang tên trạch kho tương. Đọt khoai được bỏ cuống, rửa sạch, vắt kiệt nước. Bột đậu xanh làm nhân, cuốn chặt lại như cũ, cắt đôi thành khúc rồi xếp như xếp gạch. Cà chua thái nhỏ ra và rắc lên trên. Sư bà dặn, điều tối kị là không được đụng đũa vào trong khi nồi đang đun bởi như thế khi ăn sẽ rất ngứa. 

Nâng món chay trạch kho tương trên tay, những đọt khoai trong giống như những khúc trạch kho mà vị thơm đúng như thịt của trạch thật, nhân bột đậu xanh béo ngậy có vị bùi giống như trứng trạch. Đó là một điều khó lí giải, phải chăng đó là cảm giác khi nhân gian nương náu cửa Phật. Nhưng điều đó có lẽ đúng, bởi tới thăm chùa Phụng Thánh, cảm giác bình an với khuôn viên nhà chùa rợp bóng cây xanh luôn đọng lại trong lòng mỗi người.