Lê Cát Trọng Lý "hâm mộ" Đức Phật

- Giải thưởng Bài hát Việt thay đổi chị thế nào?

- Trước đây, tôi chỉ hát ở trong một quán café nhỏ khoảng 50 - 60 khách. Sau khi giành giải Bài hát của năm, tôi bắt đầu được chú ý nhiều hơn về lĩnh vực truyền thông. Nhiều người tìm đến quán café nghe tôi hát, đều đặn tới mức tôi phải xin họ về đi, mấy tháng sau có bài mới hãy tới nghe. Chỉ thế thôi. Tôi không chạy nhiều show và hiếm khi đi hát hội nghị, chỉ chọn biểu diễn ở những nơi có tính chất giống mình.

- Giải thưởng không mang đến cho chị sự đắt show vì chị thiếu yếu tố gợi cảm như nhiều ca sĩ nữ khác hay vì âm nhạc của chị kén người nghe?

- Tôi không nhảy múa trên sân khấu được. Tôi tự hát, tự viết ca khúc của mình, không muốn bị xoáy vào thị trường. Hình ảnh của tôi trên sân khấu, càng giản dị càng tốt. Tôi thấy may vì mình khác biệt. Mình khác và mình tốt, sẽ được chú ý. Mỗi người có một sự lựa chọn riêng. Các ngôi sao giải trí lôi cuốn khán giả bằng ngoại hình, váy áo và vũ đạo bắt mắt. Những người lựa chọn con đường như tôi thì phải cố làm sao để hát và sáng tác ra những ca khúc tốt nhất. Tôi muốn mình đi chầm chậm, vừa đi vừa tích luỹ.

- Chị nghĩ sao khi sự chậm rãi khiến chị bỏ qua nhiều cơ hội? 

- Sau đêm nhận giải Bài hát của năm cho ca khúc Chênh vênh, tôi vui nhưng cũng ý thức được rằng, mình đang đứng trước sự nguy hiểm khi bắt đầu bước chân vào một cuộc chơi đầy sóng gió. Tôi không phải ngôi sao nên không cố gắng để ngày càng tỏa sáng làm gì.

Tôi đang cố gắng đương đầu với việc không phụ lòng những khán giả yêu quý mình. Sau này tôi còn phải đương đầu với những người ghét tôi, những người muốn trù dập tôi. Tôi cần phải tích luỹ cho những sự đương đầu ấy.

Tôi chưa đủ lực để thả mình vào vòng xoáy của sáng tác, biểu diễn, tổng duyệt triền miên. Sức khoẻ tôi yếu lại phải dành nhiều thời gian cho học tập. Tôi biết mình chưa đủ sức ra ngoài gặp bão lớn. Hơn nữa tôi cũng sống giản đơn, không có quá nhiều nhu cầu về tiền bạc để bon chen.

- Những sáng tác của chị đầy sự chiêm nghiệm đàn bà trong khi chị là một cô gái còn rất trẻ. Vì sao chị lựa chọn dòng nhạc khó tính và già dặn cho mình?

- Tôi 22 tuổi, bắt đầu viết nhạc từ năm 20 tuổi, đến nay sáng tác được chừng 22 ca khúc. Tôi viết chúng khi có chuyện buồn, giải tỏa những điều mà mình không thể hiện được ra trên khuôn mặt. Tôi còn trẻ và mê chơi, nhưng khi tôi chơi hoài thì cũng phải làm một thứ gì đó.

Cái mà tôi làm tốt nhất là nhạc nên tôi sáng tác và thể hiện chúng. Từ nhỏ tôi chưa bao giờ mơ làm ca sĩ. Tôi không thích hát nhưng việc đến thì phải làm, cũng giống như tôi không thích đọc sách nhưng vẫn phải đọc thôi.

Tôi ảnh hưởng phương Tây rất nhiều ở sự văn minh, tri thức thẩm mỹ cũng như âm nhạc của họ. Tôi muốn đưa vào những sáng tác của mình tính logic và tính khoa học. Tuy nhiên, tôi là người Việt Nam. Mình là người Việt nên không cần làm gì hay cố gắng gì để có chất Việt trong đó.

Căng người lên cố gắng để có chất dân tộc trong bài hát của mình thì thật buồn cười. Tôi thích dân ca, đặc biệt là dân ca phía Bắc với những ngôn từ tinh tế, không dễ dãi và bị ảnh hưởng từ lúc nào không biết. Tôi vốn không phải người có nhiều kiến thức nên chỉ viết những thứ mình biết.

Ngôn ngữ trong bài hát phụ thuộc vào tính cách của tôi ở từng giai đoạn. Trong số các nữ nhạc sĩ trẻ của Việt Nam, tôi biết Sa Huỳnh và từng hát với cô ấy một bài có tên là Lúng ta lúng túng. Sa Huỳnh không viết những bài hát có tính tư tưởng cao mà những sáng tác của cô ấy rất giàu tính nữ. Cô ấy đem chính điểm yếu của mình ra làm điểm mạnh để đánh vào khán giả.

Tôi lại không giống Sa Huỳnh. Tôi rất ít khi viết về tình yêu. Mọi người nghĩ Chênh vênh là ca khúc viết về tình yêu nhưng thật ra không phải, nó chỉ nói về một phần cuộc sống, một phần con đường mà tôi đã đi qua. Những vấn đề về tình cảm của mình tôi lại rất khó để nói ra. Tôi viết không nhiều nhưng khá khắc nghiệt với mình. Bài nào thấy không ưng là bỏ ngay.

- Trong khi các nhạc sĩ khác viết những ca khúc thị trường theo đơn đặt hàng thì vì lý do nào chị lại khắt khe với mình như thế?

- Tôi chơi nhạc trong một quán café nhỏ, ban nhạc cũng nhỏ, chỉ tầm hai, ba người. Thế nhưng ai làm việc không tập trung, không hết lòng là tôi bực mình lắm. Bạn bè thường kêu tôi khó tính nhưng tôi nghĩ dễ dãi là xem thường khán giả, họ sẽ không đến quán mình nữa. Điều này ảnh hưởng đến quyền lợi mọi người trong đó có mình.

Ngay như việc chuẩn bị ra album đầu tay cũng vậy. Tôi không vội vã và cân nhắc từng chi tiết nhỏ vì nếu ra album mà còn nhiều sai sót thì những lỗi lầm ấy sẽ theo mình suốt cả cuộc đời. Trong cuộc sống, tôi trẻ con và dễ tính nhưng rất sợ hậu quả. Tôi không dũng cảm để gánh những hệ lụy từ sự dễ dãi của mình. Thế nên tôi bắt mình phải chuẩn bị thật kỹ. Tránh đến lúc ngồi một chỗ khóc mà nuối tiếc với sự “giá như…”.

- “Con chim nhỏ hót bên bờ hồ xanh” - chị nghĩ gì về biệt hiệu mà mọi người dành tặng cho mình?

- Thực ra tôi mới biết được biệt hiệu này. Tôi rất thích vì nó đúng với mình. Tôi không phải là một giọng hát hay và đặc biệt. Tôi chỉ hy vọng tiếng hát nhỏ bé của mình sẽ làm mọi người vui.

- Trong khi đa số người nghe cho rằng nhạc Lý dễ cảm, dễ hiểu, thì cũng có một bộ phận khán giả nhận xét nhạc chị quẩn quanh, chị nghĩ sao?

- Mỗi người có cách cảm nhận của riêng mình. Với một nghệ sĩ, nếu cứ chăm chăm nghĩ về những điều tiếng tiêu cực bên ngoài sẽ không tập trung làm được tốt công việc của mình.

- Mục tiêu lâu dài của chị trong âm nhạc là gì?

- Tôi không chọn mục tiêu trở thành một trong 10 nhạc sĩ Việt Nam nổi tiếng nhất, bởi đó là con đường không dài. Tôi chọn mục tiêu là chia sẻ sự sáng tạo trong âm nhạc đến mọi người. Sự sáng tạo là bất tận.

- Chị quan tâm thế nào đến dòng nhạc thế giới đương đại?

- Tôi không nghe nhiều nhạc nước ngoài hiện nay, nếu có chỉ là nhạc xưa, cổ điển và dân ca Việt Nam. Tôi rất thích nhạc thần chú Tây Tạng. Tôi thấy loại âm nhạc này cực kỳ hay, dù tôi không hiểu gì, chỉ thấy thích thôi.

- Mỗi khi bế tắc trong cuộc sống, ngoài âm nhạc, chị thường tìm đến điều gì?

- Lúc nhỏ, có lúc tôi tưởng như rất bế tắc. Còn hiện giờ, tôi thấy cuộc sống rất vui. Ngoài âm nhạc, tôi hâm mộ đức Phật. Lòng tôi luôn tin rằng, nếu như có một tình yêu thật sự thì đó là chính là tình yêu của Đức Phật dành cho con người. Tôi hâm mộ Đức Phật ở trí tuệ và sự từ bi.

- Tình yêu của chị thì sao?

- Tình yêu của tôi đã qua lâu rồi. Hiện giờ tôi vẫn yêu mọi người, yêu công việc của mình (cười). Còn một người để mình yêu, lập gia đình thì chắc còn phải tùy vào duyên số. Tôi không có thói quen vẽ tương lai cho bản thân. Điều gì đến sẽ đến.