Lời trăng trối của người mẹ chỉ có một mắt

Bà trạc 35 tuổi nhưng khi nhìn thấy bà thì không ai nghĩ một người đàn bà già nua, có nước da sạm đen, khuôn mặt nhăn nheo thế kia lại đang ở độ tuổi như thế. Bà Oanh có một cửa hàng ọp ẹp ở khu chợ tồi tàn, lượm lặt đủ các loại rau cỏ lặt vặt để bán. Cuộc sống khổ cực không chỉ dừng ở đó, bà còn bị mất một bên mắt. Đó càng là lý do vì sao Hải luôn xấu hổ vì mẹ mình. Cậu ta thường xuyên nói với tôi rằng: “Tớ ghét điều đó và tớ ghét luôn cả mẹ tớ”.

Cuộc sống cứ thế tiếp diễn, cứ mỗi lần tôi về nhà Hải là cậu lại tỏ thái độ trách móc  mắng mỏ mẹ cậu ta, tôi luôn can ngăn cậu ta nói với người mẹ đáng thương của cậu như vậy nhưng đáp lại là những lời mắng lây sang cả tôi. Thực sự khi không có tôi ở đó thì cậu có mắng mỏ mẹ cậu như thế không? Hay có lẽ cậu ta muốn ra oai với bạn cậu ta là mình giống như chủ cái nhà này. Chính vì tôi không muốn bà Oanh bị mắng nên một thời gian dài tôi đã không còn về nhà cậu ta chơi nữa.

Một ngày kia ở trường tôi có sự kiện đặc biệt, và mẹ Hải đã đến. Hải cảm thấy rất xấu hổ với bạn bè. Hải nhìn mẹ với ánh mắt rất căm ghét rồi chạy đi. Ngày hôm sau đến trường, mọi người trêu chọc Hải: "Ê, mẹ mày chỉ có một mắt thôi à?".

Hải không nói gì mà chỉ còn biết cúi mặt xuống bàn, tôi còn biết làm gì hơn ngoài việc an ủi cậu ta. Khi ra về, Hải nói với tôi rằng: “Tớ ước gì mẹ biến mất ngay khỏi thế giới này”. Tôi nhớ rằng nhiều lần tôi đã hỏi bà rằng: "Bác ơi, tại sao bác chỉ còn một bên mắt thôi?”, Bà chỉ im lặng.

Khi về đến nhà Hải mắng mỏ mẹ cậu ta: ”Sao hôm nay mẹ lại đến trường con làm gì! Mẹ sẽ chỉ biến con thành trò cười cho thiên hạ. Sao mẹ không chết luôn đi?”. Bà Oanh không phản ứng. Tôi nghĩ Hải quá nhẫn tâm, nhưng lúc đó chắc cậu ta cảm thấy thật thoải mái vì đã nói ra được điều muốn nói suốt bấy lâu nay.

Hôm nay là ngày cuối tôi được học cùng với Hải, vì chiều mai là tôi phải ra Hà Nội với bố mẹ.

Đêm hôm ấy...

Tôi thức dậy, xuống bếp lấy cốc nước. Tôi thấy bà đang ngồi khóc trong đó, rất khẽ, cứ như bà sợ rằng tiếng khóc có thể đánh thức bọn tôi dậy. Tôi vào ngó xem bà thế nào rồi quay về phòng. Chính vì câu nói của Hải đã thốt ra với bà. Tuy bà không phải mẹ của tôi nhưng bà đã giúp tôi rất nhiều khi bố mẹ tôi đi vắng, phải nói bà chính là người mẹ thứ hai của tôi. Nên khi thấy bà như vậy tôi lại cảm thấy có cái gì đó làm đau nhói trái tim tôi.

Tôi khẽ đánh thức Hải dạy và kể lại chuyện ban nãy tôi vừa nhìn thấy. Tuy trước đây tôi đã thấy Hải mắng mẹ cậu nhiều câu rất nặng, nhưng cho đến bây giờ tôi vẫn không thể ngờ được rằng khi mà mẹ cậu ta đã khóc như thế mà cậu ta không mảy may có một chút gì động lòng. Tôi thật sự thấy ghê sợ cậu hơn khi cậu ta nói: “Ngay cả vậy chăng nữa, tớ vẫn rất ghét mẹ. Tớ tự nhủ mình sẽ trưởng thành và thành đạt, bởi vì tớ ghét người mẹ vừa nghèo, vừa chỉ còn có một mắt”.

Tuy từ đó đến nay tôi không còn gặp cậu ta lần nào nữa, nhưng chúng tôi vẫn giữ liên lạc với nhau. Tôi biết  rằng cậu ta sau đó chỉ lao vào học. Rồi Hải đỗ vào một trường đại học danh tiếng với tất cả sự tự tin và nỗ lực. Hải rời bỏ mẹ đến Hà Nội, sống cùng gia đình tôi.

Chúng tôi lại chơi với nhau như hồi nào hai đứa còn học tiểu học. Giờ đây Hải không còn phải phụ thuộc vào người mẹ già nua nữa, và Hải cũng không cho tôi nhắc đến bà nữa. Tôi và Hải thích cuộc sống ở thành phố. Sự náo nhiệt, sôi động giúp hai đứa quên đi hình ảnh người mẹ tội nghiệp.

Cho tới một hôm, khi cả nhà tôi đi vắng, chỉ có mỗi Hải ở nhà, người Hải không mong đợi nhất đã xuất hiện trước cửa nhà. Mặt Hải tối sầm lại, cậu ta đã lạnh lùng hỏi người đàn bà đó: "Có chuyện gì không? Bà là ai?". Đó là mẹ của chúng tôi, vẫn dáng người còm cõi và gầy gò ấy, vẫn là người phụ nữ với đôi mắt không hoàn thiện ấy.

Hải vờ như không nhận ra bà, nhìn bà giận dữ rồi nói: "Bà là ai, tôi không quen bà". Hải đang tự lừa gạt mình và thực sự từ bao lâu nay tôi vẫn tự lừa mình như thế. Hải cố quên đi cái sự thật bà là mẹ của Hải. Cậu ta luôn muốn trốn tránh sự thật này. Hải đuổi bà ra khỏi nhà chỉ vì sợ người nhà tôi về sẽ bảo bà ở lại.

Đáp lại sự phũ phàng ấy, người đàn bà tiều tụy kia chỉ nói: "Xin lỗi, có lẽ tôi đã tới nhầm địa chỉ", và rồi bà đi mất.

"May quá, bà ấy không nhận ra mình" - Hải thầm nhủ. Cậu ta cảm thấy nhẹ nhõm, tự nói với mình rằng sẽ không bao giờ quan tâm hoặc nghĩ về bà.

Khi tôi về Hải chỉ dám kể lại cho tôi nghe mọi chuyện. Tôi mắng cho cậu ta một trận tơi bời và bắt cậu ta phải về nhà bà cùng tôi, nhưng cậu ta nhất quyết không về và chạy vụt đi như để trốn tránh sự thực. Tôi định về thăm bà một mình nhưng hôm đó nhà tôi lại có giỗ nên rồi tôi lại quên bẵng mất chuyện về thăm bà.

Một ngày, tôi được mời về trường cũ để gặp mặt nhân kỷ niệm thành lập trường. Hải hôm đó có việc bận nên không đi.

Sau buổi họp mặt, tôi lái xe đi ngang qua ngôi nhà mà tuổi thơ tôi đã từng gắn bó - một cái lều cũ rách, lụp xụp, ẩm ướt. Bây giờ nó vẫn thế. Tôi xuống xe và bước vào. Tôi thấy bà nằm ở đó, ngay giữa sàn đất lạnh lẽo, trong tay ba có một mẩu giấy. Đó là bức thư bà viết cho Hải.

Mẹ xin lỗi vì mẹ chỉ có một mắt, có lẽ mẹ đã làm con thấy hổ thẹn với bạn bè.

"Con trai yêu quý của mẹ!

Mẹ nghĩ cuộc đời này mẹ đã sống đủ. Mẹ sẽ không thể đến thăm con thêm lần nào nữa, nhưng mẹ có quá tham lam không khi mong con trở về thăm mẹ dù chỉ một lúc? Mẹ nhớ con nhiều, và cũng rất vui khi nghe tin con đã trở về thăm lại lớp cũ. Mẹ đã rất muốn tới trường chỉ để nhìn thấy con. Nhưng mẹ đã quyết định không đến, vì con.

Mẹ xin lỗi vì mẹ chỉ có một mắt, có lẽ mẹ đã làm con thấy hổ thẹn với bạn bè.

Con biết không, hồi còn rất nhỏ, con bị tai nạn và vĩnh viễn mất đi một bên mắt của mình. Mẹ không thể đứng nhìn con lớn lên với khiếm khuyết trên khuôn mặt đáng yêu, vì vậy, mẹ đã tặng nó cho con.

Mẹ rất tự hào vì con trai mẹ có thể nhìn trọn thế giới mới có một phần của mẹ ở đó, mẹ chưa bao giờ buồn vì con hay bất cứ điều gì con đã làm. Con đã từng ghét bỏ hay tức giận mẹ, nhưng mẹ biết, trong sâu thẳm từ trái tim, đó là bởi vì con cũng yêu mẹ.

Mẹ rất nhớ khoảng thời gian khi con trai mẹ còn nhỏ, khi con tập đi, khi con ngã hay những lúc con chạy loang quanh bên mẹ. Mẹ nhớ con rất nhiều, mẹ yêu con, con là cả thế giới đối với mẹ".

Thế giới quanh tôi cũng như đang đổ sụp xuống. Tôi đã khóc, lúc đó tôi nghĩ: “Liệu rằng người đó có thể nghe được những lời trăng trối cuối cùng này không?”.