Chuyển hóa vọng tưởng & phóng dật

HỎI: Tôi rất thích pháp môn niệm Phật và thường niệm thầm danh hiệu Phật A Di Đà mỗi ngày. Có điều tâm của tôi hay nghĩ ngợi lung tung nên không thể niệm Phật lâu được. Mặt khác, tôi nhận thấy tính tình của mình khá thất thường hay nóng nảy, chân tay vụng về… và rất khổ tâm về những điều ấy.

Mong quý Báo chỉ cho tôi phương cách để chuyển hóa những vọng tưởng, nóng nảy, hấp tấp nhằm tập trung hơn trong cuộc sống và niệm Phật được nhất tâm hơn. (CẨM DUNG, dungdung2412…@yahoo.com.vn)

ĐÁP: Bạn Cẩm Dung thân mến!

Bạn không nên quá lo lắng về tâm vọng tưởng của mình. Ai cũng suy nghĩ mông lung, tư tưởng phân tán chứ không phải riêng bạn mới có hiện tượng thiếu tập trung này. Tự thân bạn đã nhận ra tính tình hay thay đổi thất thường và khá nóng nảy của chính mình, đây là một điều kiện cần thiết trong tiến trình nhận diện và chuyển hóa.

Hiện bạn đang bị thói quen lật đật, hấp tấp, phóng dật chi phối nặng nề nên trước tiên, bạn tự nhắc mình nên "chậm" lại trong tất cả các phương diện đời sống: Đi chậm, nói chậm, ăn chậm, làm chậm… một tí để cho chắc chắn. Bạn yên tâm vì "chậm" là sự vững chãi, đứng đắn của một tâm thức trưởng thành chứ không hề vì nó mà bị thua thiệt. Cần thực tập sự chú tâm (chánh niệm) trong tất cả mọi lời nói, cử chỉ và hành vi của mình. Vì hầu hết các hành động của bạn đều không có sự chú tâm (vừa làm vừa nghe nhạc say sưa, hay tay chân làm việc một đằng mà đầu óc suy nghĩ một nẻo…), mất chánh niệm nên bạn không thể tập trung để làm việc có hiệu quả như ý.

Nếu bạn không sống "chậm" lại hay nói cách khác là không thiết lập chánh niệm trong cuộc sống thì khó có thể điều phục được tính khí thất thường, nóng nảy của mình. Sự khổ tâm về những giới hạn của bản thân là cần thiết, nhưng kiên trì thực tập chánh niệm để chuyển hóa thân tâm mới là điều thật sự cần thiết hơn. Những tâm tính thất thường nóng nảy của bạn hoàn toàn có thể chuyển hóa được nếu bạn biết chú tâm, có chánh niệm trong tất cả các biểu hiện nói năng và hành động.

Bạn thích tu tập niệm danh hiệu Phật, theo chúng tôi, đây là duyên lành để chuyển hóa thân tâm của bạn hiệu quả nhất. Giai đoạn đầu, bạn cần tìm nơi thanh vắng ngồi yên để thực tập niệm Phật, nếu ở nhà thì lúc sáng sớm là tốt nhất. Bạn cần niệm Phật với tất cả lòng thành kính và sự chú tâm. Mỗi khi có vọng niệm khởi lên, bạn cần nhận diện vọng tưởng một cách rõ ràng (mà không suy tư theo nó) rồi tiếp tục niệm danh hiệu Phật. Kiên tâm trì niệm như vậy, lâu ngày vọng tưởng thưa dần, chánh niệm tăng trưởng, khả năng kiểm soát và làm chủ thân tâm ngày càng cao.

Không thể ngày một ngày hai mà có thể chuyển hóa được toàn bộ tập khí vốn ăn sâu trong tâm thức từ nhiều đời. Do đó, sự chuyên cần và tinh tấn là hai yếu tố cực kỳ quan trọng để đưa đến thành công. Không ai có thể chuyển hóa đời mình ngoại trừ nỗ lực của chính mình, nên bạn phải cố gắng niệm Phật thật nhiều thì mới có thể chuyển hóa được vọng tưởng, phóng dật để trở thành người vững chãi, đứng đắn và thảnh thơi hơn.

Chúc các bạn tinh tấn!