Chùa Thành Lạng Sơn

https://chuathanhlangson.com

Cúng giỗ giản đơn

HỎI:Tôi có một người bạn là Phật tử tri thức, gia đình khá giả. Có một điều bạn làm tôi băn khoăn là vào những ngày giỗ ông bà, gia đình bạn không bày cỗ bàn mà chỉ chưng dọn hoa trái và trà bánh. Khi con cháu hội tụ đầy đủ thì đốt đèn, dâng hương niệm ân. Sau đó là ăn bánh, uống trà và kể chuyện về ông bà để con cháu rõ biết cội nguồn. Tôi không hiểu cúng giỗ giản đơn như vậy có phù hợp với người Phật tử không?
(HỒNG HẠNH, P.10, Q.11,TP.HCM)

ĐÁP: Bạn Hồng Hạnh thân mến!
Điều cơ bản và quan trọng nhất trong cúng bái, giỗ quảy là lễ bạc mà lòng thành. Và tất nhiên, nếu ai có điều kiện sắm sanh đầy đủ lễ phẩm cùng với lòng thành thì càng quý hóa hơn. Trong cúng giỗ, không nên quá chú trọng đến hình thức rình rang bên ngoài mà quan trọng là sự thành tâm, cung kính đối với tiền bối, kết nối được truyền thống gia tộc giữa các thế hệ với nhau và nhất là đem đến lợi ích thiết thực cho người đã mất.

Tuy nhiên, cũng không nên đơn giản quá (trừ trường hợp quá khó khăn), có thể nói lễ phẩm cúng giỗ là tùy tâm, tùy hoàn cảnh, ngoài hoa quả nhang đèn trà bánh thiết nghĩ cũng nên có cơm nước, dù đơn sơ đạm bạc.

Mâm cơm, bát nước dâng cúng tổ tiên ông bà cha mẹ là biểu trưng cho lòng thành kính và phụng dưỡng. Lúc ông bà cha mẹ còn sanh tiền, việc dâng cơm nước là sự thể hiện cụ thể nhất lòng hiếu kính của con hiền cháu thảo.

Ngày xưa, mỗi khi đến vụ mùa, những nông sản đầu tiên gặt hái được đều đem cúng tổ tiên ông bà cha mẹ trước, sau đó con cháu mới dùng. Ngày nay cũng vậy, mỗi khi có món ngon đều dâng lên cha mẹ trước để thể hiện sự thương kính. Do vậy, mâm cơm dâng cúng trong ngày kỵ giỗ là những lễ phẩm cần yếu.

Ngoài ý nghĩa biểu trưng, cơm nước là những vật thực mà ngoài loài người, một số chúng sanh khác có thể thọ dụng ăn uống được (như quỷ thần chẳng hạn). Trong trường hợp mà ông bà cha mẹ chúng ta chưa siêu thoát hoặc tái sanh vào các loài chúng sanh có thể thọ dụng vật thực của loài người thì mâm cơm bát nước vừa mang ý nghĩa biểu trưng vừa có giá trị ẩm thực rất thiết thực.

Do vậy, việc tổ chức cúng giỗ tuy giản đơn nhưng hội đủ các yếu tố văn hóa và tâm linh như bạn đã nêu, trong chừng mực nào đó là tạm được, nếu lễ phẩm có thêm cơm nước nữa thì sẽ chỉn chu hơn.

Nguồn tin: giacngo