Thế nào là Thượng tọa?
- Thứ hai - 16/09/2013 02:07
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Thời đức Phật, các bậc đạo cao, đức trọng thường được tôn xưng là Thượng tọa, là Trưởng lão.
Vì thế, hàng Thượng tọa rất được Tăng chúng và tín đồ cung kính, nể trọng, cúng dường hậu hỷ, đồng thời các Ngài là bậc lãnh đạo, mô phạm trong đại chúng, nên luôn được Phật ca ngợi, tán thán.
Thời Đức Thế Tôn còn tại thế, Ngài biết rõ người đời sau phước mỏng nghiệp dầy, đam mê danh vọng, cho nên Ngài dạy: "Thượng Tọa là bậc đã thấu được Chính pháp, cư xử tốt với mọi người (từ bi và trí tuệ viên dung), chứ không vì tuổi tác hay nguồn gốc xuất thân. Một chú Tiểu nếu xứng đáng cũng được gọi là Thượng tọa".
Danh hiệu Thượng tọa được dùng sau này không hẳn là theo tất cả các tiêu chuẩn trên, thường chỉ để dùng cho các Tỷ kheo có danh tiếng, cao tuổi Hạ. Thượng tọa có nguồn gốc Phạn ngữ: sthavira, Pàli: thera; là cách tôn xưng một vị Tăng cao tuổi đã đạt bốn tiêu chuẩn sau:
- Đức hạnh cao
- Nắm vững tất cả giáo lý căn bản của đạo Phật
- Nắm vững các phương pháp thiền định
- Người đã diệt ô nhiễm, phiền não và đạt giải thoát.
Hiện nay, ở Việt Nam, điều kiện để Giáo hội Phật giáo Việt Nam tấn phong Thượng tọa cũng được quy định trong Hiến chương của Giáo hội là Tăng sĩ từ 45 tuổi đời và 25 tuổi đạo trở lên, có công đức với đạo pháp và dân tộc. Còn Đại đức: là tôn hiệu chỉ cho những vị Tăng có đạo hạnh, trí tuệ và đã thọ giới Tỳ kheo.
"Này các tỳ kheo! Ta không gọi ai là Thượng tọa vì tuổi tác, vì họ được ăn trên ngồi trước, hay họ xuất thân từ dòng dõi danh gia vọng tộc. Chỉ có người nào thấu đạt chánh pháp, cư xử tốt với mọi người, ta mới gọi vị ấy là Thượng tọa.
Thuở ấy, đức Thế Tôn đang ngự tại tinh xá Kỳ Viên. Mai sớm, có 10 vị tỳ kheo từ Câu Thi Na đến yết kiến Ngài. Lúc mới vào tinh xá, nhóm sa môn này gặp một chú tiểu ra vái chào. Sau khi đảnh lễ đức Thế Tôn, đoàn sa môn lui ngồi một bên. Phật hỏi họ:
- Sáng giờ, các thầy có gặp một vị Thượng tọa vừa rời khỏi nơi đây không?
Các thầy sa môn đồng thưa: - Bạch Thế Tôn, không ạ!
- Các thầy không gặp ai cả sao?
- Bạch Thế Tôn, chúng con có gặp một chú tiểu chưa đến 20 tuổi.
- Này các tỳ kheo! Vị ấy không phải là một chú tiểu. Ðó chính là bậc Thượng tọa mà ta muốn nói.
- Nhưng, chú ấy còn quá trẻ, bạch Thế Tôn.
- Này các tỳ kheo! Ta không gọi ai là Thượng tọa vì tuổi tác, vì họ được ăn trên ngồi trước, hay họ xuất thân từ dòng dõi danh gia vọng tộc. Chỉ có người nào thấu đạt chánh pháp, cư xử tốt với mọi người, ta mới gọi vị ấy là Thượng tọa".(Trích: Lời Phật dạy).