Bình Phước: BTS Tỉnh chậm hay không thể công nhận tổ chức BĐD Phật tử xã Bom Bo [Bù Đăng]?

Đọc bài báo này tôi rất xúc động khi phóng viên Tâm Vương miêu tả các em học sinh mỗi buổi trưa đều ghé qua Niệm Phật đường xã Bom Bo lễ Phật, sau đó mới đi đến trường. Vì xúc động nên tôi nghĩ, phải chăng BTS tỉnh Bình Phước quá quan liêu trong công tác thủ tục hành chính, hay là có vấn đề gì đó vướng mắc mà BTS tỉnh chậm hoặc không thể ban hành quyết định “công nhận tổ chức BĐD Phật tử xã Bom Bo”? Để trả lời cho câu hỏi này, tôi đã đọc lại các văn bản pháp qui hiện hành của Giáo hội. Nhân đây, tôi xin góp vài ý kiến trao đổi với bà con Phật tử xã Bom Bo như sau:

Căn cứ Điều 11, Chương III, Hiến Chương GHPGVN tu chỉnh năm 2007, hệ thống tổ chức của Giáo hội hiện nay chính thức chỉ có 3 cấp: cấp Phật giáo T.Ư, cấp tỉnh, thành và cấp quận, huyện. Tuy nhiên, chỉ trong trường hợp “những phường xã, thị trấn có nhiều Tự Viện, Tịnh xá, Tịnh thất, Niệm Phật đường và Tăng Ni, Cư sĩ, Phật tử thì Ban Đại Diện PG giới thiệu BTS Tỉnh, Thành hội bổ nhiệm một đại diện phường, xã, thị trấn hay liên phường, xã, thị trấn tại địa phương để giúp Ban Đại Diện PG Quận, Huyện, Thị xã, Thành phố trực thuộc tỉnh liên hệ với các cơ sở của Giáo hội về mặc sinh hoạt tín ngưỡng, - Điều 29, Chương VII, Hiến Chương tu chỉnh.”

Qua trích dẫn điều khoản Hiến Chương trên đây, rất rõ ràng là hệ thống tổ chức của Giáo hội hoàn toàn không có cái tổ chức nào được gọi là “BĐD Phật tử phường, xã, thị trấn” mà chỉ có “một đại diện” PG phường, xã, thị trấn hay liên phường, xã, thị trấn. Trong khi đó, hồ sơ xin BTS tỉnh ra quyết định công nhận BĐD Phật tử của xã Bom Bo lên đến 7 thành viên, vượt hẳn qui định của Giáo hội về số lượng thành viên Đại diện PG phường, xã, thị trấn. Chính vì vậy, tôi nghĩ, BTS tỉnh Bình Phước không có cơ sở pháp lý để ban hành quyết định công nhận cái được gọi là “tổ chức BĐD Phật tử xã Bom Bo” mặc dù mọi qui trình về hành chính liên quan đến vấn đề này có vẻ như rất hợp lý.

Trong trường hợp Ban Hộ Tự một tự viện, tịnh thất, tịnh xá, niệm Phật đường được hiểu là BĐD Phật tử phường, xã, thị trấn thì, căn cứ khoản a, b, điều 43, chương VIII: Trụ trì và Bổ nhiệm Trụ trì, Nội qui Ban Tăng sự T.Ư, BTS Tỉnh Bình Phước vẫn có quyền không ban hành quyết định bổ nhiệm Ban Hộ Tự niệm Phật đường xã Bom Bo nếu BTS xét thấy không cần thiết, vì đã có nhân sự là Tăng hay Ni có thể đảm nhận trách vụ này. Đó là chưa nói đến số lượng 7 thành viên Ban Hộ Tự niệm Phật đường xã Bom Bo do Phật tử bầu ra cũng đã vượt qua mức số lượng thành viên Ban Hộ Tự mà Nội qui Ban Tăng sự T.Ư qui định.

Thiết nghĩ cần phải phân biệt rạch ròi chức năng Đại diện PG phường, xã, thị trấn hay liên phường, xã, thị trấn với chức năng Ban Hộ Tự. Theo Hiến Chương tu chỉnh năm 2007, chức năng của Đại diện PG phường, xã, thị trấn hay liên phường, xã, thị trấn là giúp BĐD PG Quận, Huyện, Thị xã, Thành phố trực thuộc tỉnh liên lạc với các cơ sở của Giáo hội về mặt tín ngưỡng. Đại diện PG phường, xã, thị trấn không có chức năng quản lý và điều hành sinh hoạt Phật sự của bất kỳ cơ sở tự viện nào của Giáo hội. Trong khi đó, chức năng của Ban Hộ Tự là “đại diện cho tín đồ Phật giáo, đảm nhiệm vai trò quản lý, điều hành tại cơ sở tự viện theo đúng đường lối, chủ trương của GHPGVN và chịu trách nhiệm về các sinh hoạt tại cơ sở tự viện trước BĐD PG cấp Huyện, BTS PG cấp Tỉnh và trước pháp luật Nhà nước, - Khoản a, điều 43, Chương VIII, Nội qui Ban Tăng Sự T.Ư.” Như vậy, Đại diện PG phường, xã, thị trấn hoàn toàn khác hẳn với Ban Hộ Tự.

Do đó, quý Phật tử xã Bom Bo chỉ có thể tiến hành lập thủ tục xin BTS tỉnh Bình Phước ra quyết định bổ nhiệm Ban Hộ Tự niệm Phật đường xã Bom Bo với 5 thành viên, gồm: Một Trưởng ban, một Phó ban, một Thư ký, một Thủ quỹ và một Kiểm soát mà thôi. Tuy nhiên, việc BTS tỉnh Bình Phước có chấp thuận ban hành quyết định bổ nhiệm Ban Hộ Tự này hay không là quyền của BTS như tôi đã trình bày ở trên.

Vấn đề bức xúc xây dựng một ngôi chùa tại xã Bom Bo, quý Phật tử đang sinh hoạt tại đây không nhất thiết cần phải có quyết định bổ nhiệm Ban Hộ Tự hay “Ban đại diện Phật tử xã Bom Bo” thì mới có thể xây dựng ngôi chùa trên diện tích 10.000 mét vuông như “bà Bùi Thị Hồng nói trong nước mắt.” Căn cứ điều 29, Mục 6, Chương IV, Nghị định số: 22/2005/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 1/3/2005, và căn cứ điều 21, Chương V, Nội qui Ban Tăng sự T.Ư, quý Phật tử đại diện niệm Phật đường xã Bom Bo có thể làm đơn thỉnh nguyện đề nghị BTS tỉnh Bình Phước đứng ra chịu trách nhiệm tiến hành lập các thủ tục xin phép các cơ quan chức năng của tỉnh xây dựng ngôi chùa trên lô đất 10.000 mét vuông này.

Qua vấn đề mà Báo Giác Ngộ phản ảnh cũng như qua những gì tôi trao đổi và trình bày trên đây, sự thật, vấn đề không đến đỗi quá phức tạp đến mức mà bà con Phật tử xã Bom Bo phải gửi đơn khiếu nại lên Tòa soạn Báo Giác Ngộ nhờ can thiệp. Đáng tiếc là vì BTS THPG Bình Phước đã không hoan hỷ chiếu cố, lưu tâm giải thích, và hướng dẫn cho chính quyền sở tại và bà con Phật tử xã Bom Bo hiểu rõ các qui định của Giáo hội. Chúng tôi kính mong BTS tỉnh Bình Phước sớm giải thích cho bà con Phật tử xã Bom Bo hiểu rõ vấn đề này, đồng thời hướng dẫn cho bà con tiến hành lập thủ tục xin phép xây dựng một ngôi chùa tại địa phương, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của bà con Phật tử nơi vùng sâu vùng xa này. Trân trọng đề nghị.