Đạo Phật với tuổi trẻ thời hiện đại

Nietzch cũng đã nhận xét: “ Phật giáo không kích thích người ta làm chiến tranh chống các tôn giáo khác. Điều cảm động nhất, chính là ở chỗ giáo lý nhà Phật chống lại tư tưởng phục thù hằn hộc” ( tài liệu tham khảo quyển phong trào đấu tranh Phật giáo 1963) .

Lâu nay, đa số người Việt Nam cho rằng: Đạo Phật là dành riêng cho các bậc già nua tuổi tác, khi con người ta bắt đầu chán ngán cái sự đời rắc rối, họ hay tìm tới chỗ “thanh tịnh”. Thường thì càng lớn tuổi càng có nhu cầu suy tưởng trong im lặng, một trong những nơi họ tìm đến là cảnh chùa. Thực tế hiện nay, cảnh chùa gần như lạ lẫm với tuổi trẻ, nhất là những người sinh ra trong môi trường vắng bóng chốn sơn môn.

Tuổi trẻ, tuổi của sự hiếu động, thích chinh phục, chưa nghĩ đến chuyện bình an. Rất nhiều bạn trẻ cho rằng, cảnh chùa là nơi bình yên cho những tâm hồn cần sự tĩnh lặng sau những năm tháng mệt mỏi, bon chen giữa cuộc đời đầy nhiễu nhương. Tuổi trẻ thời nay ngược lại, luôn muốn chứng tỏ mình trong mọi hoàn cảnh, trong mọi môi trường,… Vì vậy, tâm trí họ luôn nuôi dưỡng những ý nghĩ táo bạo đến bất ngờ. Họ thường tìm đến những nơi hấp dẫn có tính cạnh tranh để chứng tỏ tài năng và thi thố, giúp cho uy tín và thanh danh.Từ đó tài năng của mình mới được xã hội thừa nhận .

Vậy thì, giáo pháp của Đức Phật giúp ích gì cho tuổi trẻ? Đây là điều mọi người con Phật cần ưu tư để làm sao chốn thiền môn có thể tạo được môi trường “Hấp Dẫn” khiến cho giới trẻ phải chú ý, làm cho không chỉ “ Già vui chùa” .

Thật ra, Phật giáo đâu chỉ dành cho riêng ai, không có người nào hay tổ chức nào tự cho mình có quyền quyết định sự hưng thịnh của Phật pháp bằng những nỗ lực đơn lẻ đầy sáng suốt của mình. Tất cả chỉ dừng lại ở chỗ góp phần làm cho Phật pháp hưng thịnh giữa thế gian mà thôi .

Nếu lập luận này có lý, thì mọi suy nghĩ và hành động của tuổi trẻ ngày nay có liên quan đến Phật giáo (đúng chánh Pháp ) đều góp phần làm hưng thịnh giáo Pháp, nghĩa là tự nó có tác động mạnh mẽ và tích cực, chứ không nhất thiết phải có một sự nâng đỡ toàn diện của bên ngoài, bất chấp mọi sự ngăn cản đối với ham muốn trần thế. Phật Pháp một khi đã hấp dẫn và thấm sâu vào tâm trí thì chính họ là một hình ảnh đẹp giữa thế gian, một điểm son cho tha nhân soi chiếu.

Người Phật tử đến với đạo Phật, nương tựa Tam Bảo để tìm một phương pháp vượt thoát khổ đau, hoàn thiện nhân cách bằng cách thực hành ngũ giới nhằm thiết lập hạnh phúc gia đình, góp phần đem lại an vui cho xã hội. Từ lúc còn thanh niên, mỗi chúng ta phải cất mình ra khỏi cổng nhà cha mẹ, bắt tay vào việc cạnh tranh, chiến đấu với đời, từ đó những tánh xấu, tham lam, sân hận … càng ngày tập nhiễm càng sâu đến đen tối cả tâm hồn. Lúc tuổi già, muốn gội rửa nó là cả một sự khó khăn. Như chiếc áo trắng đã nhuộm chàm, muốn giặt tẩy trắng lại không phải là việc dễ. Đang khi tâm hồn khoáng đãng của tuổi thanh xuân mà gặp tình thương vô bờ bến của tâm lượng Từ Bi thì …, Ôi! Sung sướng nào hơn nữa.

Mạch sống của thế hệ trẻ thời hiện đại ngày nay hình như cũng đang trôi nhanh hơn. Họ không như những thế hệ trước. Trông họ có vẻ năng động hơn, hăng say với công việc hơn, họ chinh phục được thiên nhiên ,… Và chốn bộn bề đó, có quá nhiều người đam mê danh vọng, tiền tài, con người càng xa rời khả năng chinh phục bản thân đồng nghĩa họ trở thành nô lệ cho sự ích kỷ, dục vọng … Không ít những em lẽ ra tương lai sáng lạng nhưng bị gục ngã bởi danh lợi để rồi đánh mất tương lai của mình. Đó là chưa nói đến vấn đề rơi vào cạm bẫy Ma Tuý, một tệ nạn xã hội đang báo động…

Thực ra, thiếu thốn trầm trọng nhất của tuổi trẻ thời hiện đại là thiếu thốn tinh thần chứ không phải thiếu thốn tiện nghi vật chất. Chính vì vậy, giới trẻ bây giờ thường chạy theo chủ nghĩa thực dụng, chỉ biết tôn thờ sức mạnh của đồng tiền mà quên hết nghĩa nhân. Chính vì tham, sân, si thúc đẩy, có người trở thành kẻ trộm cướp, giết người …

Phần đông tuổi trẻ đều nuôi mộng to. Xưa nay biết bao người khi đứng ngoài vòng sắc, tài, danh vọng, họ đều là bạn tốt, chồng hiền, con hiếu … nhưng đến lúc bị sắc, tài, danh vọng làm lòa mắt, họ trở thành con bất hiếu, chồng phụ bạc, người phản bạn … Bao nhiêu cặp thanh niên đã sa vào tình trạng bế tắc và tuyệt vọng? Bao nhiêu cặp thanh niên đã tự tử vì giấc mộng không thành ?

Thưa quí vị! Lòng ham muốn của tuổi trẻ không cùng tận, nếu mở khuôn luân lý đạo đức cho nó mặc tình bay chạy thì thế giới này sẽ trở thành địa ngục, con người không còn nhân phẩm nữa. Nói thế không phải cấm đoán tuổi trẻ không cho ham muốn, ở đây chỉ cần xoay chiều ham muốn ấy trở thành hữu ích và hướng thiện là tốt .

Chính Đức Phật đã đưa ra những phương cách mà Ngài đã thực nghiệm thành công. Để rồi từ đó giúp con người trong việc tự hóa giải khổ đau. Phần còn lại “ Hãy tự mình làm hòn đảo cho chính mình”. Pháp Phật như ngón tay chỉ mặt trăng, hãy nương tựa vào đó để vươn lên tìm chân lý và lẽ sống cho cuộc đời mình.

Phật đã đào luyện cho đệ tử cái mộng to vô kể, tức là cái mộng chuyển thế giới khổ đau thành Cực Lạc, xoay con người phàm tục trở nên Thánh hiền. Như vậy, cái mộng của Phật rất to, mà càng to lại càng quí, vì nó hướng đúng đường. Chẳng hạn dùng Từ Bi để xoá hận thù, Bố Thí diệt tham lam, Khiêm tốn ngăn ngừa tự cao - tự đại, Chánh niệm xua phiền não… Từ đó, giúp cho con người càng gần nhau hơn, thương yêu đồng loại hơn. Tránh được thù hằn giết chóc, thảm hoạ chiến tranh và sự tiềm tàng khủng khiếp của vũ khí hạt nhân huỷ diệt hàng loạt tập thể con người cộng đồng, sắc tộc người trên thế giới.

Ngoài ra, nếu biết thực hành đức tính hỷ xả và thực hành chánh niệm, chúng ta sẽ có được nguồn sức mạnh năng lực tạo được sự trầm tĩnh không run sợ, khiếp nhược trước mọi hoàn cảnh khó khăn mà tuổi trẻ cần phải có để trang bị cho chính mình .

Tất nhiên, tuổi trẻ hiện đại ngày nay có những ưu tư về thế sự và có cách tiếp cận riêng để giải quyết vấn đề của họ. Và chúng ta luôn luôn đặt niềm tin vào họ. Thông thường, khi cần học chữ , người ta nghĩ ngay đến trường học, thích nghe nhạc thì nghĩ đến phòng trà; muốn tu hành học Phật thì nghĩ đến chốn thiền môn… nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy. Vẫn có nhiều thanh thiếu niên ít khi đến chùa nhưng có thể họ rất rành kinh điển của Nhà Phật, họ tìm hiểu giáo lý của Đức Phật qua mạng Internet, qua sách báo … Thế nhưng mái chùa vẫn là môi trường tốt cho những ai muốn tìm đến với Phật Pháp.

Thưa quí vị! Chắc bạn cũng thừa hiểu kinh điển của nhà Phật như biển cả bao la, nền triết lý Phật giáo như trời cao thăm thẳm. Lại nữa, thà rằng bạn không hiểu gì về Phật giáo, còn hơn là bạn hiểu không đúng chân tinh thần của Phật giáo. Trong những lúc chạy đua với đời, bạn đã gặp phải những bức tường chắn lối, hoặc đang hằn hộc, đau buồn, Bạn hãy đi ngay đến chùa vì đây là nguồn an ủi vô biên của bạn. Vào chùa, Bạn sẽ thấy Đức Phật Thích Ca trang nghiêm ngự trên đài sen, Đức Di Lặc tươi cười thản nhiên …. Qua những hình ảnh ấy, Bạn thấy thế nào? Và gợi cho bạn những cảm giác gì? Và còn, còn rất nhiều hình ảnh nữa không thể kể hết. Và khi nhìn thấy những hình ảnh Từ Bi đó, bạn sẽ nghe cõi lòng mát lại, quả tim bạn đập đều và bao nhiêu nỗi buồn phiền đã tan biến tự bao giờ. Đó là chưa nói bạn có diễm phúc thấm nhuần giáo lý. Nếu có duyên lành, các bạn sẽ gặp những Tăng Ni vừa hiền hòa, vừa thanh thoát, bạn sẽ được tắm mát trong dòng suối Từ Bi, bạn sẽ bừng tỉnh dưới ánh sáng giác ngộ qua lời giảng của Tăng Ni trong giáo điển. Thế là, còn sự buồn phiền nào đeo đẳng trong tâm hồn bạn mà không tan vỡ ?

Này người bạn trẻ! Nếu vì buồn phiền chán nản mà anh chị đi tìm sự quên lãng trong quán rượu, vũ trường hay trò chơi trên mạng lưới Internet thì đất nước sẽ không có một tương lai, trái đất sẽ không có một tương lai. Và Tôi biết trái tim bạn còn đang nóng hổi, ý chí bạn còn nguyên vẹn. Bạn hãy để cho giấc mơ nâng bạn lên cao, đưa bạn vượt ra khỏi mọi bức tường giới hạn .

Để đạt được hoài vọng này, các bạn hãy trông cậy vào mình, tranh đấu với mình, khi dứt sạch được những bệnh ghiền, những phiền não… các bạn giải thoát hiện tiền để được sự hướng dẫn chân chánh. Bạn hãy lấy giáo lý của Đạo Phật làm tiêu chuẩn cho sự giải thoát. Phật dạy : “ Tất cả nước biển chỉ có một vị mặn, tất cả giáo lý của ta chỉ có một vị giải thoát”. Sự chú trọng giải thoát như thế là tuyệt đích. Cũng vì thế, giáo lý của Phật rất thích hợp với nhu cầu khả năng của các bạn. Các bạn hãy mạnh dạn khai triển khả năng của mình càng sớm càng tốt. Từ lâu, chúng ta luôn chạy theo những ham muốn của đời thường, không có dịp nhìn lại thân tâm của mình, như người đi đường không định hướng, không có bản đồ.Giật mình nhận ra: những điều chưa tốt trong đời là một sự tỉnh thức có ý nghĩa hết sức quan trọng cho việc hướng đến sự hoàn thiện. Chính nhờ nương tựa vào Tam Bảo với tinh thần tự giác, tự nguyện, chân thành, tha thiết, khao khát để được qui y theo Phật, Pháp, Tăng thì ngay trong đời sống hiện tại bản thân các bạn sẽ được an vui và tương lai có sự giải thoát. Đồng thời, bạn đang là một thanh niên Việt Nam. Đạo Phật là đạo cổ truyền của dân tộc mà người Việt thường gọi là đạo ông Bà. Hơn nữa, Đạo Phật là một tôn giáo lớn nhất, một nền triết lý cao nhất của Á Đông, bạn là một thanh niên trí thức của Á Đông thì không có lý do gì bạn không biết.

Với giới Tu Sĩ trẻ cũng vậy. Họ vốn là con người bình thường, khác chăng là họ đang khoác lên mình chiếc áo nâu sồng, quyết tâm hướng Phật để xây dựng một đời sống tâm linh tốt đẹp hơn. Ngoài ra để hiểu biết xã hội mình đang sống, họ cũng học hỏi nhiều điều từ cuộc sống bên ngoài.Việc giao lưu với những bạn trẻ đồng trang lứa là cơ hội tốt cho họ sẻ chia, tìm kiếm sự cảm thông, tích góp thêm nguồn tri thức cho nhân loại. Và Phật giáo Việt Nam ngày càng phát huy sáng tạo hơn nữa trong công tác hướng dẫn và giáo dục quần chúng Phật tử. Phải làm sao để thế hệ trẻ thấy rõ con đường thực hiện đạo Phật trong cuộc đời, trên mọi phương diện giáo dục, kinh tế, chính trị, văn hóa … của xã hội. Giáo hội nên mở nhiều lớp bồi dưỡng ngắn hạn và cả chương trình đào tạo dài hạn cho Phật Tử trẻ. Cũng như chương trình giáo dục từ xa thông qua mạng Internet … Từ đó, Ngôi chùa không những là nơi thực nghiệm tâm linh mà còn thực sự là một môi trường giáo dục, để mỗi người đến với đạo Phật là đến với sự thể hiện tâm linh và có được sự an lạc trong tâm hồn. Có như vậy, Đạo Phật mới thực sự đáp ứng được nhu cầu tâm linh trong thời đại mới.

Vấn đề còn lại là thái độ của mỗi người. Trước hết chúng ta phải là người cầu thị. Thực tế không phải tuổi trẻ nào cũng có tinh thần cầu thị như chúng ta tưởng. Những ai ham mê tìm tòi thì kiến thức đến với họ thật dễ dàng. Trái lại, khi để bản năng làm chủ thì ngoài thời gian cần thiết cho cuộc sống, họ chỉ đam mê những điều vô bổ. Ngược lại, nếu họ dốc sức cho việc mưu cầu chân lý, tìm lối ra cho cuộc sống thông qua giáo lý nhà Phật chính là một con đường hay con đường tiến bộ đúng đắn nhất cho mọi thời đại. Hãy bắt đầu từ hôm nay đừng bỏ phí thời gian, đừng đợi đến già thì đã muộn … Đức Phật Thích Ca ngày xưa nếu đợi sáu, bảy mươi tuổi mới đi tu chắc ngày nay chúng ta không biết được mùi Pháp Vị là gì. Do thế, cứ học rồi ta sẽ biết, cứ tìm rồi ta sẽ gặp! Chân lý luôn hiện diện ở phía trước

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.